Bật mí cách sử dụng và phân biệt “neither…nor” và “either…or” dễ hiểu
Neither nor và either or là mảng ngữ pháp dễ nhầm vì thường bị hiểu sai về nghĩa, cũng như cách hòa hợp giữa chủ ngữ và động từ. Trong bài viết này, Tiếng Anh cô Mai Phương sẽ gỡ rối tơ vò hai cấu trúc này, giúp bạn hiểu đúng và dùng chính xác trong từng ngữ cảnh.
I. Cách dùng của cấu trúc Neither…nor
Làm sao để dùng neither…nor đúng chuẩn mà không phải dừng lại suy nghĩ mỗi lần gặp? Phần dưới đây sẽ giúp bạn nhìn rõ cách cấu trúc này xuất hiện trong câu và cách người bản ngữ thường dùng nó.

1. Neither…nor là gì?
Neither…nor là cặp liên từ tương quan dùng để phủ định đồng thời cả hai yếu tố được nhắc đến; tức là “không… cũng không”.
Cấu trúc này khẳng định rõ rằng không có lựa chọn nào đúng, xảy ra hoặc được chấp nhận, chứ không hàm ý so sánh hay chọn một trong hai.
Ví dụ:
He likes neither coffee nor tea. (Anh ấy không thích cà phê và cũng không thích trà.)
2. Cấu trúc ngữ pháp của Neither…nor
Cấu trúc neither…nor nối hai thành phần cùng loại và cùng chức năng ngữ pháp trong câu. Các dạng dùng phổ biến gồm:
-
Neither + danh từ/đại từ + nor + danh từ/đại từ
She invited neither Anna nor Mark. -
Neither + tính từ + nor + tính từ
The explanation is neither clear nor convincing. -
Neither + động từ + nor + động từ
He neither listens nor responds.
3. Vị trí của cấu trúc Neither…nor trong câu
Neither…nor có thể đứng ở đầu câu hoặc giữa câu, và ở cả hai vị trí, ý nghĩa phủ định vẫn giữ nguyên.
a. Đứng ở đầu câu
Cấu trúc: Neither + N1 + nor + N2 + V (V chia theo N2)
Ví dụ:
-
Neither the teacher nor the students were satisfied with the result. (Cả giáo viên lẫn học sinh đều không hài lòng với kết quả.)
-
Neither my brother nor his friends are interested in the project. (Cả anh trai tôi lẫn bạn của anh ấy đều không quan tâm đến dự án.)
b. Đứng ở giữa câu
Cấu trúc: S + neither + N/V/Adj + nor + N/V/Adj
Ví dụ:
-
I like neither loud music nor crowded places. (Tôi không thích nhạc to cũng không thích nơi đông người.)
-
He neither understands nor accepts the decision. (Anh ấy không hiểu cũng không chấp nhận quyết định đó.)
II. Cách dùng của cấu trúc Either…or
Khác với neither…nor mang nghĩa phủ định, either…or được dùng khi câu nói đến sự lựa chọn, vì vậy hãy cùng làm rõ cách cấu trúc này được hiểu và sử dụng trong câu.

1. Either…or là gì?
Either…or là cặp liên từ tương quan dùng để diễn đạt sự lựa chọn giữa hai khả năng. Cấu trúc này mang nghĩa “hoặc… hoặc”, nhấn mạnh rằng chỉ một trong hai yếu tố là đúng hoặc được chọn.
Ví dụ:
You can either stay here or leave now. (Bạn có thể ở lại đây hoặc rời đi ngay bây giờ.)
2. Cấu trúc ngữ pháp của Either…or
Either…or nối hai thành phần cùng loại và cùng chức năng trong câu. Những kiểu dùng phổ biến:
-
Either + danh từ/đại từ + or + danh từ/đại từ
Either the teacher or the students are responsible. -
Either + tính từ + or + tính từ
The explanation is either incomplete or misleading. -
Either + động từ + or + động từ
She will either apologize or explain her decision.
3. Vị trí của cấu trúc Either…or trong câu
Either…or xuất hiện linh hoạt, nhưng hay gặp nhất ở hai vị trí: làm chủ ngữ hoặc đặt sau chủ ngữ để nối lựa chọn.
a. Đứng ở vị trí chủ ngữ
Cấu trúc: Either + N1 + or + N2 + V (V chia theo N2)
Ví dụ:
Either my brother or his friends are joining the project. (Hoặc anh trai tôi hoặc bạn của anh ấy sẽ tham gia dự án.)
b. Đứng ở giữa câu
Ở vị trí này, cấu trúc dùng để nối hai lựa chọn liên quan đến hành động, trạng thái hoặc đặc điểm của cùng một chủ ngữ.
Cấu trúc: S + V + either + … + or + …
Ví dụ:
We can either revise the plan or delay the launch. (Chúng ta có thể sửa lại kế hoạch hoặc hoãn việc ra mắt.)
III. Câu đảo ngữ với cấu trúc Neither nor
Trong văn viết hoặc khi cần nhấn mạnh ý phủ định, neither…nor có thể xuất hiện ở dạng đảo ngữ. Khi đó, trợ động từ đứng trước chủ ngữ và động từ chính giữ dạng khẳng định.

Hai cấu trúc đảo ngữ cần nhớ:
-
Neither + trợ động từ + S + V, nor + trợ động từ + S + V
Ví dụ: Neither do I speak Mandarin, nor do I speak Chinese. (Tôi không biết nói tiếng Quan Thoại và cũng không biết nói tiếng Trung Quốc.)
-
Mệnh đề phủ định, nor + trợ động từ + S
Ví dụ: Kien didn’t go to work yesterday, nor did Chung. (Hôm qua Kiên không đi làm, Chung cũng vậy.)
Cả hai dạng trên đều mang tính trang trọng, thường gặp trong văn viết và bài thi hơn là giao tiếp hằng ngày.
IV. Lưu ý khi sử dụng cấu trúc Neither nor và Either or
Khi đã nắm được cách dùng cơ bản, bạn nên chú ý thêm một vài điểm dưới đây để tránh những lỗi rất hay gặp khi đặt câu với neither nor và either or:

- Chia động từ: Khi cả cụm làm chủ ngữ, động từ được chia theo thành phần đứng sau nor/or.
Ví dụ: Neither the music nor the lyrics were catchy. - Không phủ định: Bản thân cấu trúc neither…nor đã mang nghĩa phủ định, nên không dùng thêm not trong câu.
- Chuyển đổi cấu trúc: Muốn chuyển either…or sang nghĩa phủ định, dùng neither…nor hoặc not…either…or.
Ví dụ: I don’t like either Math or Chemistry. = I like neither Math nor Chemistry. - Tính tương đương: Hai vế nối bằng neither…nor / either…or phải cùng loại từ và cùng chức năng trong câu.
Ví dụ: He is neither confident nor experienced.
V. Mẹo phân biệt Neither nor và Either or
Vậy làm sao để phân biệt neither…nor và either…or nhanh, không cần dừng lại suy nghĩ mỗi lần gặp? Thực ra chỉ cần nhìn vào ý định của câu, bạn sẽ chọn đúng cấu trúc ngay lập tức.

1. Dựa trên bản chất của cấu trúc
Cách phân biệt nhanh nhất là nhìn vào ý định diễn đạt của câu.
-
Neither…nor dùng khi người nói muốn phủ định hoàn toàn cả hai.
Ví dụ: Neither she nor her husband will go to the cinema tonight. (Cả cô ấy và chồng đều không đi xem phim tối nay.)
-
Either…or dùng khi người nói muốn khẳng định một trong hai là đúng hoặc xảy ra.
Ví dụ: Either she or her husband will go to the cinema tonight. (Hoặc cô ấy hoặc chồng sẽ đi xem phim tối nay.)
2. Mẹo phân biệt dựa trên cách dùng
Một mẹo khác rất dễ áp dụng là đặt câu vào bối cảnh thực tế.
- Nếu bối cảnh cho thấy không có lựa chọn nào xảy ra, hãy dùng neither…nor.
- Nếu bối cảnh cho thấy có một lựa chọn xảy ra, nhưng chưa biết là cái nào, hãy dùng either…or.
Ví dụ:
- Either Linda or Mark was absent from the Japanese class yesterday. (Linda hoặc Mark đã vắng mặt hôm qua.)
- Neither Linda nor Mark was absent from the Japanese class yesterday. (Cả Linda và Mark đều không vắng mặt hôm qua.)
VI. Bài tập
Bài 1. Chọn đáp án đúng nhất
-
Neither the manager nor the employees ______ responsible for the mistake.
A. is B. was C. are -
You can ______ stay here ______ leave now. It’s your decision.
A. neither / nor B. either / or C. not / either -
She doesn’t enjoy watching movies, and her brother doesn’t, ______.
A. too B. either C. so -
A: “I don’t like crowded places.”
B: “______ do I.”
A. So B. Either C. Neither -
Neither my laptop nor my phone ______ working properly today.
A. is B. are C. were
Bài 2. Hoàn thành câu với neither…nor hoặc either…or
- You can ______ take a taxi ______ walk to the office. It’s quite close.
- ______ my teacher ______ my classmates knew the answer.
- He speaks ______ French ______ German, but he understands both.
- We will ______ reschedule the meeting ______ cancel it completely.
- The baby can ______ walk ______ talk yet.
Đáp án
Bài 1:
- C
- B
- B
- C
- A
Bài 2:
- either … or
- Neither … nor
- either … or
- either … or
- neither … nor
Kết luận
Neither nor và either or sẽ không còn gây nhầm lẫn nếu bạn hiểu đúng khi nào phủ định cả hai, khi nào đưa ra lựa chọn, và biết đặt cấu trúc vào đúng ngữ cảnh. Để tiếp tục học ngữ pháp một cách rõ ràng, dễ áp dụng và không học vẹt, bạn có thể theo dõi thêm các bài viết tại Tiếng Anh cô Mai Phương.
